Dil gelişimi; seslerin, kelimelerin,
sayıların, sembollerin kazanılması, saklanması vedilin kurallarına uygun olarak
kullanılmasını içeren bir süreçtir. Dil gelişimi, doğumdan itibaren başlar ve
yaşam boyu devam eder.Dil ve öğrenme arasında önemli bir ilişki
vardır.
Dil, öğrenmeyi kolaylaştırır. Öğrenme sürecinde ise çocuğun dili
gelişir. Dil gelişiminde, sesin duyulması dili kullanma deneyimlerinin
bulunması gerekir. Çocukların, çevresindeki bireylerin konuşmalarını taklit
ederek dili öğrendikleri ileri sürülür. Çocuğun dil gelişiminde iletişim kurma,
diğerlerinin dikkatini çekme, isteklerini duygu ve düşüncelerini iletme
ihtiyacı vardır.
Çocukta dil gelişiminin önemli özelliği ilk dönemlerin evrensel
oluşudur. Farklı dilleri konuşan toplumların çocuklarında dil gelişiminin
benzerlik gösterdiği görülmüştür. İlk yıllardaki bu evrensellik 18-32 aydan
sonra, sosyal sınıf farklılıklarının etkisiyle yok olur.
Dilin bir başka özelliği de dil ve kritik yaş ilişkisidir.
Dünyadaki bütün çocuklar, kendi dillerini 2-5 yaşları arasında öğrenir.
Araştırmalara göre insanların, eşit dil yeteneği ile doğsalar bile gelişimleri
için gerekli ses uyarımlarınıalamadıklarında (işitme engelli doğanlarda olduğu
gibi) dil yeteneklerinin köreldiği görülmüştür.Konuşmanın olmadığı bir ortamda
çocuğun konuşmayı öğrenemediği ortaya çıkmıştır.
Dil bilimciler ve eğitimciler, son
yıllarda yapılan çalışmalara dayanarak “Dilin kazanılmasında, insanın doğuştan
getirdiği bilişsel kapasitesi etkindir ve bu kapasite çevre yaşantıları ile
geliştirilmektedir.” görüşünde birleşmektedir. Dil
yeteneği ile zihin yeteneği arasında doğru bir orantı vardır. 2 yaşına
kadarçocuğun çıkardığı seslerle zekânın ilişkisinin olmamasına karşın, 2
yaşından sonra dilgelişimiyle zekâ arasında sıkı bir ilişki olduğu görüşü ağır
basmaktadır. Erken konuşan çocukların zekâ düzeylerinin genellikle normal ya da
normalin üstünde olduğu ve dilinzekâya bağlı olarak geliştiği görüşü kabul
edilmektedir. Dilin kazanılması, çocuğun bilişsel gelişimine dayanmakta olup
zihinsel uyum süreçlerinin her biri algılama, kavram geliştirme ve dilin
kazanılmasıyla yakından ilişkilidir.
Dilin
Kazanılmasını ve Gelişimini Etkileyen Faktörler
*Zihinsel
Engel
*Fiziksel
Engel
*Duyusal
Engel
*Duygusal
Yoksunluk
*Uyarıcı
Yoksunluğu
*Uyarım
Eksikliği